Иншо дар бораи забони мо чахони мо. Дар бораи мо

Иншо дар бораи забони мо чахони мо Rating: 8,4/10 420 reviews

BBC Тоҷикӣ

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Бо сабаби беморӣ баъди як соли муъаллимӣ бо тавсияи пизишкону кумаки Абдулғанӣ Мирзоев ва амри Бобоҷон Ғафуров, ки котиби Кумитаи Марказии ҳизби кумунист буд, боз ба Душанбе баргашт. Ин ҳолат ба зиммаи қаламкашҳои имрӯза масъулияти ҷиддие мегузорад. Қонун бо такмилу иловаҳо 22 июли соли 1989 дар иҷлосияи Шӯрои Олӣ ба тасвиб расида, забони форсии тоҷикӣ забони давлатии Тоҷикистон эълом гардид, ки ҳадафи асосии он берун бурдани забони соҳибдавлатон аз чордевори хона ва табдили он ба забони ҳақиқии илму адабу сиёсат буд. Вале, чун ҳамеша, барои шунидани дарди дили фарзандони миллати тоҷик дар таърихи беш аз 70-солаи Ҳукумати Шӯравӣ аз раҳбарони даври марказ гӯши суханшунаве пайдо нашуд. Аз рақобати илмиву эҷодгарӣ асаре наменамуд, танҳо айбҷӯйии сиёсӣ дар миён буду бас. Бобоҷон Ғафуров дар оғоз ба дастгирии мавзӯъи рисолаи номзадӣ бармехезад, вале баъди чанде ба назари Абдулғанӣ Мирзоев розӣ мешавад.

Next

Дар бораи мо

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Ин анҷуман, ки баромада аз чунин хешкорие аст, ба дур аз ҳар андеша ва куниши сиёсиву ойинӣ, дасти дӯстии ҳар дӯстдори забони порсиро мефишораду умедвор аст, то бо ҳамкории якояки ононе, ки ба ин забони шаҳройиниву фарҳангу ҳунари эронӣ арҷ мениҳанду бад-он дилбастагӣ доранд, гоме ҳарчанд андак, дар борварӣ ва пӯёии ин забони куҳан бардорад. Маъсумӣ, ҷанбаи муҳимми забони тоҷикӣ - риъояти асолати забони модарӣ ва ҳусну назокати он бештар ба худ кашида, ки маншаъ аз тадқиқи сабки бадеъии устод Айнӣ, ҳамкории судманд бо забону адабиётшиноси маъруф Носирҷон Маъсумӣ ва баҳсу мунозираҳои илмии солҳои панҷоҳуму шастуми қарни гузашта дар хусуси покизагии забони адабии тоҷик аз ҷониби фозилоне чун Тӯрақул Зеҳнӣ, Раҳим Ҳошим, мутарҷимони маъруф Ҳабиб Аҳрорӣ, Ҳасан Ирфон, Эмонуил Муллоқандов ва дигарон мегирад. Шакурӣ пайваста таҳаввулоту такомулот, ҳар падидаи матлубу номатлуби забони муъосири тоҷикро мавриди омӯзишу таҳқиқ қарор медод. Ду ҷилди охири он ба муносибати оғози бозсозии Горбачёвӣ, ки ақидаҳоро бо суръату шиддат дигар кард, аз чоп боздошта шуд. Дигарон дар шароити душвори замони ҷанг, ки худ ба азобе мезистанд, фидокорона кор карда, моро ақлу ҳуш меомӯхтанд.

Next

Дар бораи мо — МИСОЛ

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Бо ҳамин, ба заҳмати чандинсолаи унвонҷӯйи ҷавон хатти бутлон кашида, рисолаи номзадиашро лағв мекунанд. Ин асар як навъ ҷамъбасти илмии он ҳама фикру андешаҳост, ки дар давоми зиёда аз ним аср аз тарафи суханшиносон, адибон, мутарҷимон доир ба нуқсонҳои забони матбӯъот, асарҳои бадеъии тарҷумавӣ баён шудаанд ва он ягона асари мукаммалест, ки тамоми нуқсонҳои забони расонаҳои хабариро аз лиҳози луғавӣ, калимасозӣ, сарфию наҳвӣ ва услубӣ бо далелҳои шайъӣ собит менамояд. Меҳрубонии Худованд буда, ки Муҳаммадҷони хурдсол бо амри тасодуфе аз маркази бостонии илму адабу фарҳанги тоҷикон Бухорои Шариф ба маркази тозабунёдаш Душанбе роҳ пеш гирифт. Институти таърих, забон ва адабиёт низ хостори идомаи фаъъолияти илмии вай дар ин даргоҳ шуд. Ба Донишкадаи омӯзгории Душанбе ба кор даромада, солҳои 1945-1953 аз адабиёти қадим, забони тоҷикӣ, хониши ифоданок хониши матн , равиш методика -и омӯзиши забону адабиёт дарс гуфт.

Next

Дар бораи мо

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Он гоҳ ман дар синфи якум мехондам. Ҳама аз зери нохуни якдигар чирк мекофтанд. Талош менамояд, ки матлабҳоро ба сурати ройгон дар ихтиёри хонандагони худ, дар сартосари дунё қарор диҳад. Соли 1939 аммабачаам Асолатхон ва ҳамсари Ҷалол Икромӣ - Саъодатхон, ки бо коре аз Душанбе омада буданд, маро бо худ ба Душанбе оварданд. Адабиёти бадеъии тоҷикӣ ва тарҷумаи адабиёти русиро, ки даҳаи сӣ ба хатти лотинии тоҷикӣ чоп шуда буд, ба даст оварда наметавонистем, зеро бештари муаллифон ё тарҷумонҳо ва ё муҳаррирон ва ё ин ки нафарони дигар, ки номашон дар унвонсаҳифаи китоб зикр шудааст, дар терури соли 1937 ба зиндон афтодаву ба ин сабаб китобҳо аз фурӯшу аз китобхонаҳо барчидаву сӯзонда шуда буданд. Таҳқиқи мукаммалу муфассали асару мақола ва мадорики бойгониҳо имкон додааст, ки окодемисиян М.

Next

Дар бораи мо — МИСОЛ

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Дур рафтан аз меъёрҳои забон на танҳо хавфи гусастани робитаи қавиро бо забони ноби гузаштагонамон, балки бо забони муъосири дарӣ дар Афғонистон ва форсӣ дар Эрон ба миён меоварад. Вале аз рӯйи анъанаи тоҷикӣ ва тақозои замон, ба ҷуз соҳиби рисола, Алоуддин Баҳоуддинови фалсафӣ ва Холиқ Мирзозодаи адабиётшиноси раҳбари илмӣ, касе ҷуръат намекунад, ки хилофи фикри котиби Кумитаи марказии ҳизб Алиқул Имомов, раиси маҷлис, чизе бигӯяд. Лекин аммаам аз паси фарзандаш Асолатхон ба Сталинобод - имрӯза шаҳри Душанбе, рафт. Дар китобхонаи донишкада китоби русӣ бисёр буд, вале азбаски ҳанӯз чандон русӣ намедонистам, бисёр мехондаму кам мефаҳмидам. Шакурӣ бо ҳамсараш Дилафрӯз Икромӣ Вале тақозои тақдир чунин буда, ки писари хурдӣ Муҳаммадҷон аз меҳру муҳаббат ва навозиши модару дидору меҳрубонии падар кам баҳравар гардид. Ман дар Бухоро бекасу танҳо мондам.

Next

Дар бораи мо

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Тағойиам васии банда буду пас аз зиндонӣ шудани ӯ аз васоят ҳам бенасиб мондам. Дар вақти таваллудаш, ки буд ахтари саъд, Кардем рақам, ки саъдахтар бодо. Ҳарчанд дар оғози роҳ барои устоди роҳнамояш Холиқ Мирзозода пешпояш доданд, аз ин ноомади кор ноумед нагардид. Аллакай солҳои зиёд мешавад, ки дар фазои Торнамои умумиҷаҳонӣ китобхонаҳои электронии зиёд мавҷуданд, ки ба хонандагони худ китобҳои гуногунро пешкаш менамоянд — аз афсонаҳо барои кӯдакон оғоз намуда, то детективҳо ва романҳо. Аз дороиву сарвату давлати аҷдодӣ танҳо фазлу дониш ва чанд дастнависро ба мерос гирифт. Душанберо дӯст медорад, ки дар ҳамин ҷо бо душвориву мушкилиҳо соҳибъилм гардида, ба пояҳои баландтарини илмӣ расид. Маҳфили адабии Садри Зиё танҳо ба таҳлили шеъру шоъирӣ қаноъат намекард, балки доғтарин масъалаҳои иҷтимоъии замонро мавриди баррасӣ қарор медод.

Next

Дар бораи мо — МИСОЛ

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Барояш ҳар шоху буттаи хиёбону навиштаҷоти деворҳояш азиз аст, ки барои то ин дараҷа расидани маркази нави тоҷикон чи қадар меҳнату заҳмат сарф шудааст. Дар ин кори басе муҳим аз имконоти забону адабиёт ва илмҳои ҷамъиятшиносӣ бештару беҳтар истифода бояд кард, ки вазъи ногувори ахлоқии замони муъосир чунин муносибатро тақозо дорад. Ҳамон сол Кумитаи истилоҳот, ки чанд сол боз аз фаъъолият бозмонда буд, дубора барқарор ва окодемисиян М. Ҳамин тариқ, кам не, дар 65 соли омӯзиши забону адабиёт ва таъриху фарҳанги пурғановати тоҷик, комёбу муваффақ гардид. Истиқлол ошкор кард, ки бинобар пастии шуъури иҷтимоъии ҷомеъа шуъури музофотӣ қувват мегирад ва яке аз сабабҳои ҷанги дохилии Тоҷикистонро метавон аз ҳамин омил донист.

Next

Дар бораи мо — МИСОЛ

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Чунин таъсири номатлуб на танҳо дар истифода аз калимаю истилоҳот, балки дар унсурҳои калимасозӣ, шаклсозӣ, ибораю ҷумлабандӣ низ мушоҳида мешавад. Хости замон ин буд, ки онҳо, чун ҳамаи нависандагон, устодони донишгоҳҳо ва дигар кормандони соҳаи идеология, аз якдигар айби сиёсӣ биҷӯянд ва айби якдигар бигӯянд. Баҳс водор кард, ки окодемисиян М. Аз деҳқони хокпош то олимони риштаҳои гуногун дар баррасиву такмили он фаъъолона ширкат варзиданд, ки баъди хомӯшии чандинсола саҳифаҳои матбӯъот ва барномаҳои родиюву телевизиюнро гуногунандешии воқеъӣ фаро гирифт. Илми бебаҳс пойдор намемонад ва сараву сақати таърихро бо чашми дил бояд шинохт. Мӯҳсинзода ҷалб гардида буданд, ҳамроҳи Раҳим Ҳошим, Владимир Капранов, Носирҷон Маъсумӣ фаъъолона ширкат варзидааст.

Next

Дар бораи мо

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Абдулғанӣ Мирзоеву Алоуддин Баҳоуддинов аз роҳи хидмати ҳарбӣ ба Эрон фиристода шуданду мо аз дарси онҳо маҳрум мондем. Дар як ҳавлии вайрона мезистам, ки моли бародарам Зариф буду Зариф дар як деҳи Ғиҷдувон муъаллимӣ мекард. . Бо маслиҳати устодону дӯстонаш роҳи Маскавро пеш гирифта, як сол дар Пажӯҳишгоҳи шарқшиносии Фарҳангистони улуми Иттиҳоди Шӯравӣ ба иншои рисола машғул гардид. Азбаски Авҳадӣ дар ҷавонӣ аз ҷадидони Бухоро буду бисёр ҷадидон оқибат инқилобкор шуданд, аз шӯравиён чандон хавф надошту бо бародаронаш ба Афғонистон нагурехт. Оқибат маҷлис натиҷагирӣ мекунад, ки Аҷзӣ шоъири иртиҷоисту осори вай бояд омӯхта нашавад. Шакурӣ раиси он таъйин гардид.

Next

Дар бораи мо

иншо дар бораи забони мо чахони мо

Ӯ мехоҳад, ки ҳарчи зудтар онҳо ислоҳ шаванд, зеро чунин навиштаҷоту овезаҳои пурхато ҳусни шаҳрро мекоҳанд. Таваҷҷуҳи устод Шакуриро чун як омӯзгору равшангаро ислоҳи мактаби миллӣ ҳанӯз дар даврони шӯравӣ ба худ кашида буд, ки онро дар замони истиқлол аз дидгоҳи худшиносӣ ба риштаи таҳқиқ кашидааст. Истиқлоли давлатии Тоҷикистон ба устод Шакурӣ қуввату илҳоми тоза бахшид, ки ба масъалаҳои муҳимми адабиёту фарҳанги тоҷик ва ҷомеъашиносӣ дилгармонатар машғул шавад. Муноқишае, ки дар сари осори Аҷзӣ бархост, низ дар асл як падидаи рақобати он се адабиётшинос буд, вале чӯб бар сари мани ҷавони навқадам шикаст. Даргузашти модарам ҳангоми таътили зимистонии мактаби ман, яъне дар моҳи январ буд.

Next